Ενώ περίμενες το καλοκαίρι με ανυπομονησία, ξαφνικά δεν βρίσκεις λόγους να χαρείς. Όλοι γύρω σου περνάνε τέλεια και εσύ δυσκολεύεσαι να νιώσεις χαρά. Το καλοκαίρι είναι συχνά συνδεδεμένο με εικόνες χαλάρωσης, διακοπών, ήλιου και κοινωνικών εκδηλώσεων. Παρ’ όλα αυτά, για πολλούς ανθρώπους η καλοκαιρινή περίοδος δεν φέρνει μόνο χαρά και ξεγνοιασιά. Αντιθέτως, μπορεί να φέρει ένα έντονο αίσθημα μοναξιάς, απομόνωσης, ακόμα και κατάθλιψης (δες περισσότερα στο άρθρο “τι είναι κατάθλιψη”). Ένα φαινόμενο που μπορεί να μας εκπλήσσει είναι η εποχική κατάθλιψη, η οποία συχνά συνδέεται κυρίως με τους χειμερινούς μήνες, όμως μπορεί να εμφανιστεί και το καλοκαίρι. Σίγουρα θα έχεις νιώσει τι σημαίνει να χάνεται η αίσθηση της σταθερότητας — όταν η ρουτίνα διαλύεται, η δομή καταρρέει και η ασφάλεια μοιάζει να απομακρύνεται.Η δομή (δουλειά, σχολή, δουλειές, δραστηριότητες) προσφέρει ασφάλεια και συναισθηματική σταθερότητα. Όταν το σχολικό ή εργασιακό ωράριο διακόπτεται, χάνεται και αυτή η δομή — και το ψυχικό μας σύστημα αισθάνεται ασταθές, αγχώνεται χωρίς συγκεκριμένο λόγο και δυσκολεύεται να βρει νόημα και κατεύθυνση. Έτσι, αντί να νιώσεις ελεύθερος και ξεκούραστος, αισθάνεσαι ότι «χάνεσαι» συναισθηματικά.
Τι είναι η εποχική κατάθλιψη;
Η εποχική κατάθλιψη (Seasonal Affective Disorder – SAD) είναι μια μορφή κατάθλιψης που εμφανίζεται σε συγκεκριμένες εποχές του χρόνου. Συνηθέστερα, συνδέεται με τους χειμερινούς μήνες λόγω της μειωμένης ηλιοφάνειας, ωστόσο, υπάρχει και η καλοκαιρινή κατάθλιψη , η οποία είναι λιγότερο γνωστή αλλά εξίσου σημαντική. Η εποχική κατάθλιψη χαρακτηρίζεται από μια σειρά συμπτωμάτων που επηρεάζουν τη διάθεση, την ενέργεια και τις καθημερινές λειτουργίες. Στην καλοκαιρινή κατάθλιψη , τα συμπτώματα συχνά συνδέονται με την αύξηση της θερμοκρασίας, τις κοινωνικές προσδοκίες και τη διαφορετική ρύθμιση της ύπνου και της διατροφής.
Αν νιώθεις πως το καλοκαίρι αντί να σε αναζωογονεί σε βαραίνει, δεν είσαι μόνος. Μίλησε με έναν ειδικό και δώσε στον εαυτό σου χώρο να ακουστεί.
Γιατί νιώθω μόνος το καλοκαίρι;
Σίγουρα υπάρχουν αρκετοί παράγοντες που οδηγούν στην ψυχική ματαίωση και αρνητική διάθεση κατά την θερινή περίοδο, τους οποίους δεν είχες προλάβει να σκεφτείς, όπως:
1. Κοινωνικές προσδοκίες και μοναξιά
Το καλοκαίρι, η κοινωνία προβάλλει ένα συγκεκριμένο ιδανικό: διακοπές, πάρτι, βόλτες, παραλίες γεμάτες κόσμο. Αν δεν καταφέρνουμε να ανταποκριθούμε σε αυτό το ιδανικό, είτε λόγω υποχρεώσεων, είτε λόγω προσωπικών δυσκολιών, μπορεί να νιώσουμε μοναξιά και απομόνωση λόγω της κοινωνικής πίεσης όπου το καλοκαίρι όλα είναι πιο καλά και δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Αυτή η πεποίθηση φυσικά και είναι εσφαλμένη. Το συναίσθημα δεν επιλέγει την εποχή. Η σύγκριση με άλλους, ειδικά μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, όπου παρουσιάζεται μόνο η «τέλεια» καλοκαιρινή ζωή, εντείνει το αίσθημα της μοναξιάς και της αποσύνδεσης, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται άγχη και ανασφάλειες.
2. Αλλαγές στον ύπνο και τη ρουτίνα
Το καλοκαίρι αλλάζει τη ρουτίνα μας: οι μέρες είναι πιο μεγάλες, κοιμόμαστε λιγότερο ή πιο ακανόνιστα, κάτι που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ψυχική μας υγεία. Οι διαταραχές ύπνου συνδέονται στενά με την εμφάνιση κατάθλιψης και άγχους, και μπορούν να επιδεινώσουν την αίσθηση της μοναξιάς.
3. Θερμοκρασία και βιολογικές αλλαγές
Η υψηλή θερμοκρασία και η αυξημένη ηλιοφάνεια μπορεί να επηρεάσουν τη λειτουργία του εγκεφάλου, ειδικά τους νευροδιαβιβαστές που σχετίζονται με τη διάθεση, όπως η σεροτονίνη. Σε κάποιους ανθρώπους, αυτή η βιολογική αλλαγή μπορεί να προκαλέσει αλλαγές στη διάθεση, με αποτέλεσμα να νιώθουν καταθλιπτικά και πιο απομονωμένοι.
Νιώθεις μόνος/η το καλοκαίρι; Μίλα τώρα με έναν ειδικό και βρες υποστήριξη. Κλείσε το πρώτο σου ραντεβού online εύκολα και γρήγορα!
Τα βασικά σημάδια της εποχικής κατάθλιψης το καλοκαίρι
Αν αναρωτιέσαι γιατί νιώθεις μόνος το καλοκαίρι; ίσως βρίσκεσαι αντιμέτωπος με συμπτώματα εποχικής κατάθλιψης. Τα βασικά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- Έντονη θλίψη ή αίσθημα κενού
- Αίσθημα κόπωσης και μειωμένη ενέργεια
- Απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες που κάποτε σε ευχαριστούσαν
- Διαταραχές ύπνου, όπως αϋπνία ή αυξημένη ανάγκη για ύπνο
- Απώλεια ή αύξηση της όρεξης, με προτίμηση σε συγκεκριμένες τροφές
- Αίσθημα απομόνωσης και μοναξιάς
- Ευερεθιστότητα ή άγχος
- Δυσκολία συγκέντρωσης
Είναι σημαντικό να θυμάσαι πως το να εμφανίζεις κάποια από αυτά τα συμπτώματα, δε σημαίνει απαραίτητα ότι έχεις κατάθλιψη. Ωστόσο, εαν τα καταθλιπτικά συμπτώματα διαρκούν για εβδομάδες ή επηρεάζουν την καθημερινότητά σου μειώνοντας την λειτουργικότητά σου, είναι καλό να ζητήσεις βοήθεια.
Γιατί η εποχική κατάθλιψη το καλοκαίρι συχνά παραβλέπεται;
Η εποχική κατάθλιψη συνήθως ταυτίζεται με το χειμώνα, λόγω του λιγότερου φωτός και των ψυχρότερων ημερών. Για αυτό και πολλοί άνθρωποι που νιώθουν έντονη μοναξιά και θλίψη το καλοκαίρι δεν συνειδητοποιούν ότι μπορεί να είναι και αυτό μια μορφή εποχικής κατάθλιψης. Επιπλέον, το καλοκαίρι συνδέεται με την ανάγκη για κοινωνική δραστηριότητα και χαρά, κάτι που μπορεί να κάνει κάποιον να νιώθει ότι πρέπει να κρύψει τα συναισθήματά του, δυσκολεύοντας έτσι την αναζήτηση υποστήριξης γιατί θεωρεί αφύσικο να νιώθει δυσφορία σε ένα κλίμα ανεμελιάς.
Η εποχική κατάθλιψη σε νέους και εφήβους
Η εποχική κατάθλιψη το καλοκαίρι δεν αφορά μόνο τους ενήλικες, αλλά μπορεί να εμφανιστεί σε νέους αλλά και εφήβους. Στην πραγματικότητα, η μετάβαση από τη σχολική περίοδο στις διακοπές, οι αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες και η κοινωνική πίεση για διασκέδαση και κοινωνικοποίηση μπορούν να γίνουν πηγή άγχους και απομόνωσης για πολλούς νέους. Συχνά, οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί δεν αναγνωρίζουν τα συμπτώματα επειδή τα αποδίδουν σε «φυσιολογικές» μεταπτώσεις της εφηβείας ή σε απλή καλοκαιρινή βαρεμάρα. Ωστόσο, η εποχική κατάθλιψη το καλοκαίρι μπορεί να επηρεάσει σοβαρά την ψυχική υγεία των νέων, με συμπτώματα όπως αϋπνία, απομόνωση, ευερεθιστότητα και μειωμένο ενδιαφέρον για αγαπημένες δραστηριότητες. Η στήριξη από την οικογένεια και η επαγγελματική παρέμβαση είναι κρίσιμες. Η ψυχοεκπαίδευση των γονέων και η εύρεση κατάλληλης ψυχοθεραπείας για τον έφηβο μπορούν να κάνουν τη διαφορά στην πρόληψη και την αντιμετώπιση της κατάθλιψης. Επιπλέον, η ενθάρρυνση για ανοιχτή επικοινωνία και η καλλιέργεια ενός ασφαλούς περιβάλλοντος όπου ο νέος μπορεί να εκφράσει τα συναισθήματά του χωρίς φόβο κρίσης, είναι από τα πιο σημαντικά βήματα για την ψυχική του ανθεκτικότητα.
Τι δείχνουν οι έρευνες;
Οι τελευταίες επιστημονικές μελέτες αποδεικνύουν ότι η καλοκαιρινή κατάθλιψη (Summer SAD) είναι πραγματικό και συχνότερο φαινόμενο από ό,τι πιστεύουμε:
- Πληθυσμιακές μελέτες έχουν δείξει ότι περίπου 2–9% των ατόμων που ζουν σε μεσογειακά ή θερμά κλίματα βιώνουν συμπτώματα καλοκαιρινής κατάθλιψης – Summer SAD κάθε χρόνο — ποσοστό συγκρίσιμο με τη χειμερινή μορφή. Σε ψυχρότερα κλίματα, το ποσοστό μπορεί να φτάνει το 15–20%.
- Σε κλινικές μελέτες, η εμφάνιση συμπτωμάτων όπως αϋπνία, άγχος, ευερεθιστότητα και μείωση όρεξης συσχετίζεται άμεσα με την έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες, τη μεγαλύτερη διάρκεια της ημέρας και τις συναισθηματικές πιέσεις που συνδέονται με το καλοκαίρι.
- Μελέτες ανάπτυξης εκτιμούν ότι οι γενετικοί δείκτες και οι προσωπικές ίδιες ευαισθησίες, συμπεριλαμβανομένης της δυσλειτουργίας του κιρκάδιου ρυθμού, παίζουν βασικό ρόλο στη δημιουργία του καλοκαιρινού SAD.
- Η αποτελεσματικότητα της CBT (γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία) και της σταδιακής έκθεσης έχει επιβεβαιωθεί επίσης επιστημονικά: πάνω από το 70% των ασθενών ανέφερε σημαντική βελτίωση μέσα σε 8–12 εβδομάδες θεραπείας.
- Ακόμα και η θερινή αύξηση επαφής με τη φύση, η προσαρμογή του περιβάλλοντος (δροσερά δωμάτια) και η εφαρμογή καθημερινών τεχνικών αυτορρύθμισης (διαλογισμός, αναπνοές, διατροφή) οδηγούν σε μείωση των συμπτωμάτων κατά 40–60% σε στατιστικά σημαντικό βαθμό.
Αυτά τα ευρήματα δείχνουν με επιστημονική σαφήνεια ότι η καλοκαιρινή μοναξιά, η θλίψη ή οι οργανικές αλλαγές δεν είναι απλώς προσωπικές αντιλήψεις, αλλά συγκροτούν μια αναγνωρισμένη ψυχική κατάσταση με πλήρη περιγραφή και μεθόδους παρέμβασης.
Πώς να διαχειριστείς την εποχική κατάθλιψη το καλοκαίρι
1. Αναγνώρισε και αποδέξου τα συναισθήματά σου
Το πρώτο βήμα για να ξεπεράσεις τη μοναξιά και τη θλίψη είναι να αναγνωρίσεις τα συναισθήματά σου και να τα αποδεχτείς χωρίς ενοχές. Δεν χρειάζεται να νιώθεις «υποχρεωτικά» χαρούμενος επειδή είναι καλοκαίρι. Δεν είναι απαραίτητο να προσποιείσαι ότι χαμογελάς ενώ μέσα σου λυγίζεις.
2. Διατήρησε μια σταθερή ρουτίνα ύπνου και διατροφής
Η καλή ποιότητα ύπνου και η ισορροπημένη διατροφή παίζουν σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση της διάθεσης. Προσπάθησε να διατηρείς μια σταθερή ρουτίνα ύπνου και να προτιμάς φρέσκα και θρεπτικά γεύματα.
3. Δώσε προτεραιότητα στην αυτοφροντίδα
Οι θερινές συνήθειες όπως δροσερό μπάνιο, βόλτα στη φύση, διαφύλαξη της φυσικής δραστηριότητας, μειώνουν συμπτώματα έως 60%. Ενασχολήσου με δραστηριότητες που σε γεμίζουν ενέργεια και ευχαρίστηση, ακόμη κι αν είναι μικρές. Η φυσική άσκηση, ο διαλογισμός μπορούν να βελτιώσουν την ψυχική σου υγεία και ισορροπία
4. Μίλησε σε κάποιον που εμπιστεύεσαι ή σε έναν ειδικό
Η μοναξιά μπορεί να γίνει λιγότερο καταπιεστική όταν μοιράζεσαι τα συναισθήματά σου. Η κοινωνική υποστήριξη, λειτουργεί προστατευτικά για την ψυχική υγεία και μπορεί να μειώσει την ένταση της κατάθλιψης. Το να έχεις κάποιον να μιλήσεις, κάποιον που να σε καταλαβαίνει και να σε στηρίζει, κάνει μεγάλη διαφορά. Ακόμα και μικρές πράξεις, όπως μια τηλεφωνική κλήση ή μια βόλτα με φίλους, μπορούν να βελτιώσουν την ψυχική σου κατάσταση. Για πολλούς, όμως, η κοινωνική επαφή μπορεί να μοιάζει δύσκολη όταν νιώθουν καταβεβλημένοι ή ντροπαλοί λόγω της κατάστασής τους.
Αν νιώθεις μοναχικός ή αποκομμένος το καλοκαίρι, θυμήσου πως δεν είσαι ο μόνος. Μη διστάσεις να ζητήσεις βοήθεια.
Η Ιστορία της Άννας: «Όλοι διασκεδάζουν – εκτός από εμένα»
Η Άννα είναι 36 χρονών και εργάζεται ως γραφίστρια από το σπίτι. Είναι εξωστρεφής, δημιουργική και πάντοτε γελούσε με την καρδιά της. Όμως τα τελευταία τρία καλοκαίρια ένιωθε ένα βάρος που αδυνατούσε να εξηγήσει. Η ζέστη την εξαντλούσε, ο ήλιος της φαινόταν ενοχλητικός και ένιωθε μόνη. Πράγματα που την ευχαριστούσαν παλιά, άρχισαν να μοιάζουν αδιάφορα.
«Όλοι βγαίνουν, γελάνε, ταξιδεύουν – εγώ απλώς δεν νιώθω τίποτα. Ενώ γύρω μου ο κόσμος φαίνεται να “ανθίζει”, εγώ μαραίνομαι.»
Κάθε Ιούνιο άρχιζε να αποσύρεται από κοινωνικές δραστηριότητες. Η παραλία, που κάποτε λάτρευε, αργότερα της προκαλούσε άγχος. Το σώμα της την “πρόδίδε”. Διαταραχές ύπνου, κόπωση, ευερεθιστότητα, συνόδευαν την καθημερινότητά της. Οι φίλοι της δεν μπορούσαν να καταλάβουν. Ορισμένοι τη ρωτούσαν: «Μα πώς γίνεται να είσαι στεναχωρημένη καλοκαιριάτικα;»
«Αυτό με έκανε να νιώθω χειρότερα – σαν να υπάρχει κάτι λάθος με εμένα. Έφτασα να αποφεύγω τις εξόδους, τα μηνύματα, ακόμη και την οικογένειά μου. Κλεινόμουν σπίτι και σκεφτόμουν πως δεν θα τελειώσει ποτέ αυτή η περίοδος.»
Ώσπου διάβασε ένα άρθρο για την εποχική κατάθλιψη – και κάτι μέσα της “κούμπωσε”. Αναγνώρισε τα συμπτώματα. Ένιωσε ότι επιτέλους υπάρχει μια εξήγηση. Αποφάσισε να ζητήσει βοήθεια.
Ξεκίνησε ψυχοθεραπεία online και, όπως λέει η ίδια, «ήταν η πρώτη φορά που κάποιος δεν μου είπε “κάνε κάτι να φτιάξεις τη διάθεσή σου”, αλλά με άκουσε και με πήρε σοβαρά». Με την καθοδήγηση της θεραπεύτριάς της, κατάλαβε ότι δεν είναι αδυναμία να ζητάς βοήθεια – είναι φροντίδα.
Σήμερα, η Άννα δεν φοβάται το καλοκαίρι. Δεν είναι όλα τέλεια – αλλά ξέρει πώς να αναγνωρίσει τα σημάδια, να βάζει όρια, να φροντίζει τον εαυτό της. Και κυρίως, ξέρει ότι δεν είναι μόνη.
Συμπεράσματα
Το αίσθημα της «παράδοξης» μοναξιάς το καλοκαίρι, δεν είναι σπάνιο ακόμα και αν όταν το βιώνεις σε μία «φωτεινή» εποχή. Δεν κάνεις εσύ κάτι λάθος. Δεν είσαι αδύναμος. Έχεις ταυτίσει τον εαυτό σου με τις κοινωνικές προσδοκίες. Η εικόνα που προβάλλουν οι γύρω σου αποτελεί μια ψεύτικη βεβαιότητα ότι οι όλοι περνάνε τέλεια ενώ εσύ έχεις κλειστεί στον εαυτό σου. Η εποχή «σου λέει» να κάνεις διακοπές και να βγαίνεις με παρέες. Αν δεν το κάνεις — λόγω επιλογής, οικονομικής αδυναμίας ή στρες — η πίεση αυτή σε κάνει να νιώθεις ότι απέτυχες, ότι είσαι «εκτός». Η αναγνώριση των συμπτωμάτων και η έγκαιρη αντιμετώπιση είναι το κλειδί για να ξαναβρείς τη χαρά και τη σύνδεση με τον εαυτό σου και τους γύρω σου. Γιατί όταν μέσα σου δεν νιώθεις καλά, αυτό βγαίνει προς τα έξω όποια προσπάθεια και να κάνεις για να το κρύψεις.
Ξεκίνα σήμερα την ψυχοθεραπεία και μην αφήνεις τη μοναξιά να σε καταβάλλει. Βρες τον ψυχολόγο σου στο myTherapist και πάρε την κατάσταση στα χέρια σου!
Βιβλιογραφία
- Rosenthal, N.E. et al. (1984). Seasonal Affective Disorder: A Description of the Syndrome and Preliminary Findings with Light Therapy. Archives of General Psychiatry, 41(1), 72–80. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/6581756
- National Institute of Mental Health (NIMH). (2022). Seasonal Affective Disorder. https://www.nimh.nih.gov/health/publications/seasonal-affective-disorder
- Melrose, S. (2015). Seasonal Affective Disorder: An Overview of Assessment and Treatment Approaches. Depression Research and Treatment, Article ID 178564. https://doi.org/10.1155/2015/178564
- Mayo Clinic Staff. (2023). Seasonal Affective Disorder (SAD): Symptoms & Causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/seasonal-affective-disorder
- Norman E. Rosenthal, M.D. (2020). Winter Blues: Everything You Need to Know to Beat Seasonal Affective Disorder. (4th Edition). Guilford Press.
- American Psychiatric Association. (2022). What is Seasonal Affective Disorder? https://www.psychiatry.org
- University of Georgia Health Center. (2023). Understanding Summer SAD. https://www.uhs.uga.edu
- Washington Post Wellness. (2025). 3 ways to protect your mind and body when the heat rises. https://www.washingtonpost.com/wellness/2025/06/24/summer-heat-brain-mental-health-tips
- Verywell Mind. (2024). Summer Depression: Symptoms, Diagnosis & Treatment. https://www.verywellmind.com/summer-depression-symptoms-risk-factors-diagnosis-treatment-and-coping-4768191
- Time Magazine Health. (2023). Summertime Sadness: Why You Might Feel Depressed in Summer. https://time.com/5287625/summer-seasonal-affective-disorder
