Έλλειψη Ικανοποίησης

Παρότι ο κάθε άνθρωπος έχει τη δική του ιδιοσυγκρασία και τον δικό του τρόπο να σκέφτεται, να αισθάνεται και να λειτουργεί, υπάρχουν κάποια μοτίβα που εμφανίζονται σε πολλούς, αν όχι στους περισσότερους. Ένα από τα πιο συχνά και οικεία είναι η αίσθηση ότι «χρειάζομαι κάτι ακόμη». Μια μόνιμη τάση να μην μας αρκεί αυτό που έχουμε ή αυτό που ζούμε, ακόμη κι όταν οι συνθήκες είναι καλές, ευχάριστες ή δείχνουν ολοκληρωμένες. Σχεδόν όλοι έχουμε νιώσει, έστω για λίγο, εκείνο το μικρό εσωτερικό τσίμπημα που μας σπρώχνει να θέλουμε «περισσότερα».

Αυτή η εμπειρία μπορεί να εκφραστεί με πολλούς τρόπους, τόσο στο συναίσθημα όσο και στο περιεχόμενό της. Μερικές φορές μοιάζει με μια ανησυχία για το «μετά», με μια ένταση, με άγχος ή φόβο, ή με μια ασαφή δυσαρέσκεια που δεν εξηγείται εύκολα και γι αυτό μπερδεύει. Άλλες φορές εμφανίζεται σαν ανία, σαν μια ουδέτερη, ψυχρή διάθεση, σαν μια νωχελική κατάσταση που βαραίνει το σώμα και το μυαλό, μέχρι που το ίδιο το άτομο τη βρίσκει αφόρητη.

Δεν περιορίζεται, επίσης, σε έναν μόνο τομέα της ζωής. Μπορεί να εμφανιστεί στη δουλειά, στις κοινωνικές επαφές, στις σχέσεις, αλλά και στη σχέση με τον εαυτό, στην αυτοεικόνα και στην προσωπική εξέλιξη. Εκεί είναι που συχνά ξεκινούν οι σκέψεις που γυρίζουν σε κύκλο, όπως «τι μου λείπει;», «τι θέλω πραγματικά;», «γιατί νιώθω έτσι ενώ όλα είναι καλά;», «μήπως κάτι δεν πάει καλά με εμένα;», «μήπως είμαι αχάριστος;», «γιατί δεν μπορώ να χαρώ;», «βαριέμαι», «τίποτα δεν με γεμίζει». Και κάπως έτσι, ο άνθρωπος εγκλωβίζεται ανάμεσα στη δυσαρέσκεια και στη συνεχή αναζήτηση για κάτι που θα τον ανακουφίσει.

Παρόλα αυτά, έχει αξία να το εξετάσουμε λίγο πιο βαθιά. Είναι άραγε μέρος της ανθρώπινης φύσης; Το δημιουργούμε εμείς με τον τρόπο που σκεφτόμαστε; Το ενισχύει το περιβάλλον μας, οι ρυθμοί, οι απαιτήσεις, η σύγκριση; Εξυπηρετεί κάποιο σκοπό ή απλώς μας κουράζει; Ίσως λειτουργεί ως ένας έμφυτος μηχανισμός που μας ωθεί να εξελιχθούμε, να αλλάξουμε, να αναζητήσουμε κάτι πιο ταιριαστό. Ίσως, όμως, να είναι και ένα «σημάδι» που γεννιέται από το άγχος της επιβίωσης, από την ανάγκη να ελέγχουμε το μέλλον και να νιώθουμε ασφάλεια.

Επειδή η απάντηση για το από πού πηγάζει διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο, αξίζει να δούμε αν μπορεί να μετατραπεί σε κάτι χρήσιμο και δημιουργικό. Μπορεί, σε κάποιες περιπτώσεις, να σχετίζεται με μια καταθλιπτική διάθεση, όπου η ικανοποίηση δυσκολεύεται να εμφανιστεί και όλα φαίνονται άτονα. Από την άλλη, μπορεί να λειτουργεί σαν μια πρόσκληση για αλλαγή, σαν μια εσωτερική «υπενθύμιση» ότι κάτι χρειάζεται αναπροσαρμογή. Σαν ένα έξυπνο τρικ του μυαλού που δεν αντέχει τη στασιμότητα και, με έμμεσο τρόπο, μας σπρώχνει να κινηθούμε, να πάρουμε αποφάσεις, να βάλουμε ξανά κατεύθυνση.

Αν αυτή η αίσθηση δεν φτάνει σε σημείο να δυσκολεύει σοβαρά την καθημερινότητα, δηλαδή αν δεν είναι μέρος μιας κλινικής εικόνας όπως η κατάθλιψη όπου χρειάζεται άμεση υποστήριξη από ειδικό, τότε υπάρχουν πρακτικοί τρόποι να την αντιμετωπίσει κανείς και να ανεβάσει αισθητά την ποιότητα ζωής του. Ένα πρώτο βήμα είναι να αναθεωρήσει τους στόχους του ή να βάλει νέους, είτε επαγγελματικούς, είτε διαπροσωπικούς, είτε καθαρά προσωπικούς. Εξίσου σημαντική είναι η ενδοσκόπηση, το να δούμε τι μας τρέφει και τι μας αδειάζει, καθώς και η δοκιμή νέων εμπειριών που δίνουν ενδιαφέρον, χαρά και ενέργεια.

Είναι, άλλωστε, αναμενόμενο ότι όταν κάποιος ακολουθεί την ίδια ρουτίνα για χρόνια, κάποια στιγμή θα κουραστεί ή θα «στεγνώσει» από αυτή. Ο άνθρωπος έχει ανάγκη να κινείται, να μαθαίνει, να αλλάζει, να νιώθει ότι προχωρά. Όταν μένουμε ακίνητοι για πολύ, κάτι μέσα μας διαμαρτύρεται. Αν ξεπεράσουμε το στάδιο της δυσαρέσκειας που συχνά φέρνει η ανία σε μια περίοδο, θα δούμε ότι η προσπάθεια για κίνηση, ακόμη και μικρή, μπορεί από μόνη της να μας βοηθήσει να εξελιχθούμε. Και όταν αλλάζουμε, αλλάζουν και τα συναισθήματά μας.

Αν, λοιπόν, δούμε αυτή την «έλλειψη ικανοποίησης» όχι μόνο ως βάρος αλλά και ως σήμα κινητοποίησης, μπορούμε να την αξιοποιήσουμε. Γιατί, όπως συμβαίνει και με άλλα συναισθήματα που έχουν πιο «αρνητικό» τόνο, μπορεί να γίνει δημιουργική όταν τη μετατρέψουμε σε δράση και δεν της επιτρέψουμε να μας καταβάλει.